“نه” گفتن را به پسرانتان بیاموزید ؛

به نظر ميرسد اگر بتوانيم به پسر خود اين آموزش را بدهيم كه بتواند در برابر بعضي از امورات و خواستههاي ديگران »نه« بگويد، خيلي از بار مشكالت كم ميشود. پرورش اين مهارت بسيار حائز اهميت است چرا كه جوانان ساده لوح و مظلوم كه مجبورند در برابر هر آنچه ديگران از آنها انتظار دارند سر تسليم فرود آورند به دنبال آن دچار صدها مشكل خواهند شد. خيلي از جوانان كه به دام اعتياد افتاده و به فساد اخلاقي مبتلا شده اند و آنهايي كه زندگي خود را باخته اند و دام دوستان ناباب افتاده اند و آنهايي كه درس و زندگي خود رها كردهاند، اكثراً كساني هستند كه هميشه ميخواستهاند مطيع و فرمانبردار باشند و در برابر هر خواهشي بله قربانگو بودهاند واظهار ميكردهاند ما نميتوانيم »نه« بگوييم، خجالت ميكشيم و زشت است! فكر ميكنيم كه در برابر ديگران بي ادبي كردهايم. در صورتي كه »نه« گفتن قدرت و مردانگي ميخواهد و اين مهارت از همان ابتداي كودكي بايد با رفتارهاي عملي در منزل شكل بگيرد.

حتي اگر خودمان خواسته نامعقولي از كودك داشتيم اگر »بلي« گفت، به او بگوييم چه دليلي دارد كه »بلي« گفتي؟ جواب ميدهد: »چون شما را دوست دارم!« بدانيد اين پايه يك خطر در آينده است. در اين مرحله خيلي با اطمينان و صريح و زيبا به او آموزش دهيد كه بايد »نه« ميگفتي! به هر كسي كه ميخواهد باشد، وقتي انتظارش نامعقول است، ديگر فرقي ندارد پدر يا مادر يا معلم يا فردي ديگري باشد و تمام تبعات اين بله گفتن را به او گوشزد كنيد. اگر اين مهارتها را از خانه خود شروع نماييم. تبديل به يك عادت ميشود و اگر ديديم فرزند ما در برابر خواستههاي نامعقول ديگران »نه« گفت، او را بايد تحسين و تشويق كنيم. ديگران هم ناراحت شدند، بشوند، اين چه منطقي است كه ميپذيرد، من فرزندم را بد تربيت كنم چون كه ديگران ناراحت ميشوند؟ آنها كه هرگز در آينده هزينه مشكالت فرزند شما را نخواهند داد،اگر فرزند شما در برابر خواستههاي نامعقول »نه« گفت، حتما بگوييد و آموزش دهيد كه كارش اشتباه نبوده است. او بايد منطقي و غيرمنطقي بودن يك عمل را تشخيص دهد. ولي متأسفانه خانوادهها نه تنها اين كار را نميكنند بلكه دائم در گوش فرزند خود ميخوانند كه پسر خوب كسي است كه حرف ديگران را گوش كند، خواه خوب باشد، خواه بد باشد و اگر پسر آنها با جديت در برابر يك آدم بزرگ »نه« گفت، او را سرزنش و حتي تنبيه ميكنند كه چرا به آدم به اين بزرگي »نه« گفتي. اين جاست كه كار خراب ميشود و بله گفتن در هر شرايطي را به پسر يا دختر خود آموزش ميدهند. وقتي كه خانوادهاي تأكيد زياد ميكند كه بايد حرف بزرگترها را گوش كرد. مثالً دختري 14 ساله كه با پسري 16 ساله مواجه ميشود و پسر از دختر تقاضاي دوستي ميكند، دختر به ياد گفتههاي پدر و مادرش ميافتد كه آنها بارها گفتهاند حرف بزرگ ترها را بايد گوش كرد، پس جواب »آري« گفتن اشكالي ندارد! يا پسري كه دوستش به او سيگار تعارف ميكند و او بايد بگيرد و بكشد زيرا پدر و مادرش بارها گفتهاند كه پسر خوب كسي است كه حرف بزرگتر از خودش را گوش كند! اينها همه نكتههاي تربيتي اثرگذاري است كه با روح و شخصيت فرزند شما جوش ميخورد. پس بدانيد ناتواني در »نه« گفتن؛ به خواستههاي نامعقول ديگران، ميتواند باعث صدها مشكل گردد. ناتواني در »نه« گفتن علتهاي متفاوت دارد: خواستههاي پدر و مادر، احساس گناه به خاطر از دست دادن دوست، بياحترامي به بزرگترها، كم نياوردن در مقابل ديگران و …

پس آموزش را شروع كنيد. در گام نخست به او بياموزد كه »نه« بگويد و چندين بار در كارهاي مختلف با فرزندتان تمرين كنيد و دليل قاطع خود از »نه« گفتن را بيان كنيد و پيامدهاي منفي »بله« گفتن را آموزش دهيد تا او بداند حق دارد خواستههاي غيرمنطقي ديگران را به راحتي رد كند. در گام دوم با او همدلي كنيد و با تحسين و تشويق و تمرينهاي كوچك و بزرگ اين موارد را در منزل آموزش دهيد، اگر چه دچار خسارت ميشويد، زيرا فرزندتان بايد تجربه كند. مثال با اين تمرين آموزش را شروع كنيد. يك روز به پسرتان بگوييد بدون اجازه كيف مادرش را بازرسي كند و يا مقداري پول بردارد، تا او طعم شيرين »نه« گفتن را حس كند و طعم تلخ »بله« گفتن را عمق وجودش لمس كند.

کتاب کليدهای طاليی تربيت پسران موفق , دکترحسنعلی ميرزابيگی